Καταρχάς οι ανάγκες μας για λήψη φαγητού, χωρίζονται σε βιολογικές και συναισθηματικές που εξαρτώνται από την ψυχολογική κατάσταση που βιώνουμε την συγκεκριμένη στιγμή.
Ας μιλήσουμε πρώτα για την βιολογική ανάγκη ή βιολογική πείνα. Εμφανίζεται μέσω κάποιων συμπτωμάτων στο στομάχι (όπως ήχοι στην κοιλιακή χώρα), νιώθουμε μεγάλη έλλειψη ενέργειας και θέλουμε κάτι να μας τονώσει, ενώ έχει μεσολαβήσει αρκετός χρόνος από το προηγούμενο γεύμα και είναι λογικό να πεινάμε.
Από την άλλη πλευρά η συναισθηματική μας ανάγκη για λήψη φαγητού, συνδέεται με την ανάγκη κατανάλωσης συγκεκριμένων τροφών (θέλω να φάω πίτσα, κρέπα, θέλω παγωτό σοκολάτα), δηλαδή γεύσεις που έχουμε συνδέσει με συγκεκριμένες αναμνήσεις και γεγονότα της ζωής μας. Η συναισθηματική πείνα συνδέεται με ενοχές, άγχος, και κλάματα μετά την κατανάλωση ποσότητας φαγητού που δεν έχει ανάγκη το σώμα μας. Τέλος, φυσικά και μιλάμε για καθαρά συναισθηματική ανάγκη όταν ενώ έχουμε ήδη καταναλώσει επαρκή ποσότητα φαγητού, νιώθουμε ότι ακόμη δεν έχουμε χορτάσει.
Ας μιλήσουμε για την χρονική στιγμή που είναι περισσότερο έντονη η συναισθηματική πείνα. Συνήθως εμφανίζεται σε περιόδους που αποφασίζουμε να ακολουθήσουμε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να κάνουμε σωστή διατροφή ή να κάνουμε detox. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εξάρτηση που έχουμε από το φαγητό, βγαίνει στην επιφάνεια, έχουμε έντονες λιγούρες, θυμό, άγχος και νιώθουμε πίεση. Αυτό έχει να κάνει με τη διαδικασία απελευθέρωσης των τοξινών τόσο από το σώμα όσο και από το μυαλό μας. Φεύγουν οι τοξίνες, απομακρύνονται οι τοξικές σχέσεις και απελευθερώνεται το θυμικό μας, δηλαδή το συναίσθημα μας.
Πως μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας εκείνη την στιγμή; Φυσικά μέσω της παρατήρησης, να καταλάβουμε ότι δεν πεινάμε πραγματικά, απλώς έχουμε ανάγκη να χορτάσουμε τα συναισθήματα μας. Αναγνωρίζουμε ποια συναισθήματα κυριαρχούν, το άγχος, η θλίψη, η ανία ή η στεναχώρια. Επίσης, να έχουμε υπόψη μας, πως αν φάμε εκείνη την ώρα θα νιώσουμε ανακούφιση για λίγο, πρόσκαιρα, και μετά πάλι θα έρθουν οι τύψεις και θα οδηγηθούμε σε έναν φαύλο κύκλο.
Τι μπορώ να κάνω για να αποσπάω την προσοχή μου από την συναισθηματική πείνα; Μήπως δεν πεινάω και απλώς ο οργανισμός μου είναι αφυδατωμένος; Ας δοκιμάσω να πιώ νερό, ένα ρόφημα όπως τσάι Matchaή κάποιο ανθρακούχο νερό που θα έχω συνοδεύσει με φρούτα ή lime. Δώσε την ενέργεια σου στην γυμναστική, κάνε Pilatesπου μέσω τον αναπνοών σε βοηθούν να συγκεντρωθείς. Μπορείς να καταγράψεις τα συναισθήματα σου σε ένα ημερολόγιο ή να ακούσεις μουσική. Τέλος θα σε βοηθήσει πολύ να έχεις ετοιμάσει από πριν τα γεύματα σου, ώστε να μην φας ότι βρεθεί μπροστά σου όταν πεινάς και θα σε βοηθήσει αν κάνεις πολλά γεύματα να εντάξεις πρωτεΐνη (ζωική ή φυτική), ώστε να νιώθεις καλύτερο αίσθημα κορεσμού.
Τέλος, να αναφέρουμε πως το συναισθηματικό φαγητό δεν είναι η συναισθηματική υπερφαγία (bingeeatingdisorder), που πολλές φορές μπερδεύονται λανθασμένα. Η συχνότητα του φαινομένου, η ποσότητα του φαγητού και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες μπορούν από την συναισθηματική ανάγκη για φαγητό να οδηγήσουν στην συναισθηματική υπερφαγία και τότε να ζητήσουμε τη βοήθεια ειδικού.
